rahimfar.ir

 

تعریف حزب

 

یک تعریف از حزب این است که حزب به گروهی از مردم گفته می شود که دارای منافع مشترکی به لحاظ اقتصادی، اجتماعی و سیاسی هستند،در چارچوب قوانین کشور  با برخورداری از یک سازمان و برنامه منسجم برای رسیدن به قدرت تلاش می کنند .

 لئون اپستین (Epstein) از دانشمندان علوم سیاسی در تعریف حزب سیاسی می گوید : حزب سیاسی عبارتست از هر نوع گروهی ، ولو ؛ سازماندهی ضعیف ، که در صدر انتخاب مقامات حکومتی تحت یک عنوان معین باشد .     

 زیگموند نیومن ، حزب سیاسی را سازمانی منضبط از افراد تلاشگر سیاسی جامعه می داند که هدف آنها چیرگی بر حکومت است و برای برخورداری از پشتیبانی مردم ، با گروه یا گروههای دیگر که باور متعارض دارند به رقابت می پردازد . 

 ماکس وبر می گوید : احزاب سیاسی جمعیتهای اختیاری می باشند که اعضای آنها می کوشند رؤسای خود را به قدرت برسانند تا از این طریق به برخی از امتیازات مادی و معنوی چون تحقق برنامه های سیاسی دلخواه خود یا نیل به برخی منافع شخصی یا هر دو دست یابند . 

 استین روکان ، دانشمند نروژی ، احزاب سیاسی را نتیجه شکافهای نهفته در متن جامعه می داند و ادامه می دهد که برای بررسی احزاب ، قبل از پرداختن به سازمان یا کارکرد آن ، باید شکافهای اجتماعی ، ستیزها و تنازعات اجتماعی را که برخاسته از درون اجتماع هستند مورد بررسی قرار گیرد ، زیرا احزاب ریشه در شکافهای موجود در اجتماع دارند . 

 روبرت میخلز می نویسد : تشکیلات حزبی فرجامی جز حاکمیت گروهی از سیاست پیشگان حرفه ای ندارد . زیرا احزاب برای ایفای نقش خود ناچار از تقویت سازمان خویش اند و لازمه این امر آن است که جمعی تمام اوقات خود را وقف امور حزب نمایند . در نتیجه گروه کوچکی از فن سالاران سیاسی و حرفه ای ، خود را در رأس هرم قدرت و سلسله مراتب حزبی جاری می دهند و به زودی در می بایند که برای حفظ منافع شخصی وحزبی خویش می بایست راه را برای ورود دیگران به جمع کوچک خویش ببندند .  

 موریس دوورژه ، استاد ممتاز دانشگاه پاریس در کتاب ” احزاب سیاسی ” که در واقع نخستین اثرعلمی و جامع درباره احزاب است ، در آن برنقش واهمیت سازمان و تشکیلات حزبی تأکید می کند ، همین نویسنده در اثر دیگر خود بنام اصول علم سیاست بدون آنکه تعریف مشخصی از حزب و گروه سیاسی ارائه کرده باشد به ویژگیها ، نحوه پیدایش ، انواع سازمانها و اهداف آنها را مورد بررسی قرار داده است . او البته می گوید : در جماعات بزرگ استانی و خاصه در کشورهای نوین ، پیکار سیاسی میان سازمانهای کم و بیش تخصصی که نوعی ارتش سیاسی به شمار می آیند جریان می یابد ، این سازمانها گروه بندی های بنیان یافته ، منظم و مرتبی هستند که برای مبارزه در راه قدرت ساخته شده اند و منافع و هدفهای نیروهای اجتماعی گوناگونی را ( طبقات ، واحدهای محلی ، دسته های نژادی ، جماعاتی دارای منافع ویژه ) بیان می کنند و خو هم وسیله کارکرد سیاسی آنان می باشند .

نظر دهيد